Nguy cơ thiếu tôm nguyên liệu để chế biến, giá có bật tăng?

22/04/2020 09:41
(Dân Việt) Việc thả tôm nuôi đang chịu tác động lớn bởi hai yếu tố: dịch Covid-19 lan rộng và thời tiết khắc nghiệt do nắng nóng và chênh lệch nhiệt độ ngày đêm còn khá cao, khiến người nuôi chùn tay thả nuôi. Dự báo, giai đoạn từ tháng 5 tới sẽ thiếu nguồn cung nguyên liệu phục vụ các nhà máy chế biến tôm.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), hiện nay nguyên liệu tôm bị thiếu, doanh nghiệp không mua được tôm nguyên liệu với giá mong muốn và tình trạng thiếu nguyên liệu có thể trầm trọng hơn sau 2 tháng do diện tích nuôi giảm.

Diện tích nuôi tôm giảm mạnh

Mặt hàng tôm luôn giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu sản xuất cũng như xuất khẩu thủy sản. Năm 2019, mặt hàng này đóng góp 3,38 tỷ USD trong tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt trên 8,6 tỷ USD.

nguy co thieu tom nguyen lieu de che bien, gia co bat tang? hinh anh 1

Mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh công nghệ cao trong hồ nổi của anh Long Văn Nghĩa (phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu) . Ảnh: Chúc Ly

Quan trọng là vậy, nhưng theo Tổng cục Thủy sản, đến đầu tháng 4/2020, diện tích tôm nuôi đạt khoảng 441.593 ha, bằng 82,7% so với cùng kỳ năm 2019. Phần lớn diện tích thả tôm sú quảng canh, trong đó tôm sú là 421.239 ha (bằng 81,9% so với cùng kỳ); tôm chân trắng là 20.354 ha (bằng 66,6% so với cùng kỳ).

Diện tích thả nuôi tôm giảm vì tình hình lây lan Covid-19 khiến tiêu thụ trên thế giới giảm sút, giá nhập khẩu giảm theo ảnh hưởng đến hiệu quả nuôi. Nhiều ao tôm đã chuẩn bị xong, thấy tình hình khó khăn đã tạm ngưng thả giống.

Cùng với đó, hiện virus đốm trắng đang tấn công mạnh các ao tôm từ một tháng rưỡi tuổi ở Sóc Trăng và một số tỉnh, có thể do mặn cao làm biến đổi hệ sinh thái vùng ao tôm. Nắng nóng và chênh lệch nhiệt độ ngày đêm còn khá cao (cao hơn khoảng 20C), khiến sức đề kháng của tôm bị giảm.

Hệ sinh thái biến đổi, khiến vi khuẩn (và virus) có cơ hội phát triển tấn công tôm nuôi trong hoàn cảnh tôm nuôi sức khoẻ suy giảm khiến ao tôm bị sự cố, phải thu sớm, thiệt hại. Tình trạng này kéo dài nhiều tuần, khiến ngoài người nuôi mang tôm non và tôm cỡ nhỏ đi bán cho các cơ sở chuyên mua, chế biến tôm cỡ nhỏ (100-250 con mỗi kg) cho Trung Quốc.

"Tình hình dịch bệnh kéo dài, người nuôi hạn chế thả nuôi tôm thì sau 2 tháng nữa, theo thông lệ là vào vụ thu hoạch, khởi đầu mùa tôm... khả năng sẽ bị thiếu tôm để chế biến" – VASEP nhận định.

Việc thả giống chậm là hợp lý để giảm thiểu tối đa rủi ro. Khi mùa mưa bắt đầu, nhiệt độ không còn quá nóng, chênh lệch ngày đêm giảm và nhất là độ mặn của nước giảm đi phần nào sẽ khiến người nuôi an tâm hơn cho phương châm làm một vụ ăn chắc. Đó là hoàn cảnh nuôi các hộ nhỏ.

Riêng các trang trại có điều kiện khắc phục các khó khăn như nhiệt độ, độ mặn thì việc thả nuôi sớm là khả thi và thả nuôi nhiều vụ mỗi năm.

Kịch bản nào cho giá tôm trong năm 2020?

Đối với mặt hàng tôm, hiện nguồn cung tôm thẻ chân trắng trong nước không nhiều nên giá tôm thẻ chân trắng chưa bị ảnh hưởng nhiều nhưng tôm sú thì đã giảm giá do thị trường tiêu thụ chính là Trung Quốc, nơi bị tác động lớn của dịch Covid-19.

Theo nhận định của VASEP, nguồn cung tôm 2020 trên toàn cầu sẽ giảm khá mạnh so năm trước. Trung Quốc và Ân Độ đang phong toả quy mô quốc gia, khiến chuỗi cung ứng tôm bị gián đoạn, cắt khúc. Khó khăn lớn nhất là thiếu lao động cho nuôi lẫn chế biến nên có khả năng 2 quốc gia này giảm sản lượng tôm rất lớn, ít ra 20%.

Trong khi đó, Indonesia, Ecuador, Thái Lan đều bị ảnh hưởng bởi covid với mức độ nhẹ hơn, riêng Ecuador đang giới nghiêm vì covid lây lan khá phức tạp. Chắc chắn các quốc gia này đều bị tác động giảm ít nhiều trong nuôi lẫn chế biến.

Tại Việt Nam, dịch Covid gây ảnh hưởng giảm diện tích thả nuôi và sản lượng.  Mặt khác, hiện nay thời tiết khá khắc nghiệt, tôm dễ bị nhiễm bệnh đốm trắng và vi bào tử trùng khiến người nuôi tôm ngại thả nuôi giai đoạn hiện nay.

Dự báo, nếu tình huống dịch Covid-19 chấm dứt sớm, giá tôm trong nước sẽ tăng mạnh hơn các nước, do trình độ chế biến của Việt Nam cao, nhiều sản phẩm vào được các hệ thống phân phối cấp cao, giá cả tốt, nhà chế biến và người nuôi có thể chia sẻ với nhau.

Đặc biệt, Hiệp định thương mại EVFTA có hiệu lực sẽ tạo kỳ vọng cho con tôm Việt Nam sang thị trường EU (nếu như dịch Covid-19 được khống chế) tạo lợi thế rõ rệt so với các nước khác (Thái Lan, Ecuador bị mức thuế cơ bản 12%; Ấn Độ, Indonesia 4,2%).

Với tình huống dịch Covid-19 kéo dài, người nuôi sẽ giảm việc thả giống nuôi. Mức cung trong nước sẽ giảm, dẫn đến giá cả nếu có giảm, cũng chỉ giảm nhẹ vì mức cung chung đã giảm.

"Dù Covid-19 tác động kéo dài bao lâu, giá tôm cũng sẽ khá ổn, cơ bản do cung giảm. Nếu giá có giảm, sẽ không nhiều nhưng xu thế giá tăng là xu thế mạnh hơn" – TS. Hồ Quốc Lực, Chủ tịch HĐQT Công ty thực phẩm Sao Ta nhận định.

Xuất khẩu tôm giảm nhẹ 4,3% trong quý I/2020

Trong 3 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu thủy sản của cả nước ước đạt trên 1,5 tỷ USD, giảm 14%. Trong đó, xuất khẩu cá tra giảm mạnh nhất (-31%), chủ yếu do giảm sang thị trường Trung Quốc từ 2 tháng đầu năm.

Xuất khẩu tôm 3 tháng đầu năm giảm nhẹ 4,3%, trong khi xuất khẩu các mặt hàng hải sản giảm sâu (cá ngừ giảm 13,5%, mực-bạch tuộc giảm 28%). Tính riêng trong tháng 3/2020, xuất khẩu tôm giảm 15% (tôm thẻ chân trắng giảm 8,4%, tôm sú giảm 29,3% so với cùng kỳ 2019).

Nguyên nhân do dịch Covid-19 bùng phát và lan rộng, lượng tiêu thụ sản phẩm thuỷ sản tại các thị trường xuất khẩu và thị trường nội địa đều giảm. Ước tính xuất khẩu thủy sản trong tháng 3/2020 giảm gần 20% so với cùng kỳ năm ngoái chỉ đạt 549 triệu USD.

Tin mới

Loạt SUV chuẩn bị ra mắt tại thị trường Việt Nam
9 giờ trước
TPO - Bước sang quý II, thị trường ô tô Việt Nam dự kiến đón nhiều mẫu SUV mới từ các nhà sản xuất như Honda, Hyundai, Mitsubishi hay Mercedes-Benz, bao gồm cả xe xăng, hybrid và thuần điện.
Thuế quan Mỹ giáng xuống, Nvidia "né đòn tài tình": Vì sao chỉ riêng Apple lĩnh trọn tất cả?
8 giờ trước
Gần như tất cả các gã khổng lồ công nghệ đều chịu tác động từ thuế quan mới của ông Trump. Trong đó, Nvidia là cái tên may mắn hơn cả và Apple tiếp tục là "gã đen đủi" bất hạnh.
Đoàn công tác của Việt Nam sắp sang Mỹ làm việc về vấn đề áp thuế 46%
8 giờ trước
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, cuối tuần này, đoàn công tác của Việt Nam sẽ sang Mỹ.
"Siêu cầu" 13.626 tỷ đẳng cấp quốc tế của Việt Nam: Dùng công nghệ hiếm có; giới xây dựng phải trầm trồ
7 giờ trước
"Chúng tôi hy vọng rằng, 100 năm sau, người dân Việt Nam sẽ vẫn yêu cây cầu này nhiều như họ yêu cây cầu Long Biên nổi tiếng trong lịch sử".
'Tân binh' SUV điện của thương hiệu Nguyễn Xuân Son làm đại sứ hứa hẹn về Việt Nam: ngoại hình như Range Rover, chạy hơn 400 km một lần sạc
7 giờ trước
Mẫu SUV điện Trung Quốc là đàn em của Jaecoo J7 và thuộc phân khúc B.

Bảng giá cập nhật trực tuyến

Cao su

RUBBER

40.594.820 VNĐ / tấn

185.50 JPY / kg

3.94 %

- 7.60

Đường

SUGAR

10.822.604 VNĐ / tấn

19.15 UScents / lb

2.25 %

- 0.44

Cacao

COCOA

237.582.675 VNĐ / tấn

9,268.00 USD / mt

3.35 %

+ 300.00

Cà phê Arabica

COFFEE ARABICA

218.656.167 VNĐ / tấn

386.90 UScents / lb

0.02 %

- 0.08

Gạo

RICE

15.214 VNĐ / tấn

13.04 USD / CWT

1.37 %

- 0.18

Đậu nành

SOYBEANS

9.566.087 VNĐ / tấn

1,015.60 UScents / bu

1.35 %

- 13.90

Bột đậu nành

SOYBEAN MEAL

8.173.468 VNĐ / tấn

289.25 USD / ust

0.71 %

+ 2.05

» Xem tất cả giá Nông sản

Tin cùng chuyên mục

Thị phần 'khổng lồ' của Mỹ trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam: Gấp đôi so với Trung Quốc, châu Âu, nước ta có 15 ‘kho báu’ tỷ đô xuất khẩu
3 giờ trước
Mỹ chính là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với thị phần áp đảo các quốc gia khác.
Người Việt Nam ăn thịt heo nhiều thứ 4 thế giới
2 giờ trước
Năm 2024, ước tính sản lượng tiêu thụ thịt heo/đầu người Việt Nam xấp xỉ 37 kg/người, tăng hơn 3 kg so với 2023.
Doanh nghiệp rau quả lo vạ lây tại thị trường Mỹ trong đợt đánh thuế đối ứng
12 giờ trước
Mỹ là thị trường nhập khẩu rau quả lớn thứ 2 của Việt Nam nhưng đây là nhóm ngành Việt Nam đang nhập siêu.
Lý do xuất khẩu rau quả Việt Nam vừa hụt thu hơn 2.800 tỷ đồng
15 giờ trước
Xuất khẩu rau quả quý I năm nay chỉ đạt hơn 1,1 tỷ USD, hụt tới hơn 2.800 tỷ đồng so với kỳ năm ngoái. Nguyên nhân chính dẫn đến sụt giảm xuất khẩu rau quả là do mặt hàng chủ lực là sầu riêng bị ảnh hưởng bởi những thay đổi của thị trường quốc tế.